Post

Tản mạn về cưa bàn | Table saw

On 09/12/2021


Có rất nhiều bạn (là người chơi kiểu DIY làm đồ ở nhà, là người làm đồ thủ công mỹ nghệ nhỏ bán trên Shopee, là người muốn mở xưởng làm đồ nội thất, là thợ chuyên nghiệp đi thi công công trình...) trực tiếp ghé thăm cửa hàng hoặc liên hệ với qua số điện thoại của Bán Đồ Mộc để nhờ tư vấn về mua cưa bàn và nên đầu tư như thê nào để phù hợp với tài chính cá nhân, kinh nghiệm xử lý gỗ cũng như nhu cầu thi công.


Nay, shop xin được chia sẻ đôi chút kinh nghiệm của mình trong vấn đề này để anh chị em có thêm góc nhìn tham khảo.


SawStop cabinet saw (Ảnh: www.woodshopnews.com)


Đầu tiên, nếu đi vào chi tiết về phân loại và tên gọi thì cưa bàn có rất nhiều biến thể khác nhau tùy vào thiết kế, động cơ lắp đặt, công năng, hoặc mục đích sử dụng. Bài viết này không đi vào chi tiết và chỉ liệt kê vài cái tên chính để mọi người tham khảo. Đơn giản nhất có thể, cưa bàn được chia làm ba loại chính:

  1. Cưa bàn có thể xách tay, mang theo được | Portable saw (các loại khác cùng nhóm: Benchtop, jobsite, compact, contractor...)

  2. Cưa bàn cố định | Cabinet saw (khác: hybrid saw)

  3. Cưa bàn trượt | Panel saw (khác: sliding table saw)


 

PORTABLE SAW:

Đối với người mới bắt đầu, portable saw là công cụ thích hợp vì nhiều lý do: giá rẻ, chiếm diện tích nhỏ, đa năng vì để ở xưởng cũng được, xách đi ra công trình cũng ổn. Đây cũng là phân khúc mà ở Việt Nam, người dùng có rất nhiều lựa chọn đến từ nhiều thương hiệu khác nhau: Makita, Bosch, Dewalt, Stanley, Scheppach, Metabo, Jet... Một vài thương hiệu còn cung cấp nhiều model với thông số kỹ thuật khác nhau và giá cả cũng rất đa dạng. Phần lớn rơi vào vùng giá từ 5,000,000 đến 25,000,000 đổ lại.


Ảnh: https://www.daignose.top/


Tuy nhiên, dòng cưa này cũng có nhiều hạn chế của nó. Đầu tiên, động cơ sử dụng chổi than nên khá ồn khi hoạt động và động cơ không quá mạnh nên cắt ngang (crosscut) thì ổn. Tuy nhiên khi xe (ripping) thì nhát cắt không mượt, thường bị cháy cạnh, đặc biệt nếu cắt gỗ cứng. Thân máy thường làm bằng nhựa và mặt bàn cưa bằng nhôm nên không chắc chắn và có độ rung lớn khi sử dụng. Nếu điều kiện cho phép, bạn có thể ghép gỗ làm thêm bàn thao tác (workbench) để gắn cưa vào, giúp xử lý vấn đề này. Tuy nhiên, giải pháp này đỏi hỏi phải có không gian và mất đi tính portable của cưa. Vấn đề tiếp theo là lưỡi cưa đi kèm máy thường là loại tiêu chuẩn, chất lượng tầm trung bình nên nhát cắt thường không được tinh và mài mòn nhanh sau vài lần sử dụng. Việc này có thể xử lý bằng cách mua lưỡi cưa chất lượng bên ngoài, phổ biến nhất là dòng Freud Diablo hoặc Freud đường kính 10" (255mm). Hút bụi không hiệu quả lắm, vì vẫn chỉ có một đầu cắm phần mặt sau của thân mà không có chụp trên lưỡi như hai dòng khác nên vẫn có một lượng bụi lớn thoát ra trong lúc hoạt động. Cuối cùng và cũng rất quan trọng, thước dọc gắn trên cưa bằng nhựa hoặc nhôm mỏng, khi ép phôi gỗ tương đối lớn để lấy cạnh chuẩn hoặc góc vuông thì thường hay bị xộc xệch, ảnh hưởng đến độ chính xác và chất lượng thi công.


 

CABINET SAW:

Tiếp theo là cabinet saw. Đây là dòng cưa phổ biến tại Mỹ và dành cho người chơi nghiêm túc, workshop hoặc xưởng nhỏ. Mức giá dao động từ 28.000.000 với các thương hiệu từ Trung Quốc, Đài Loan đến mức giá cao là 140.000.000 (thậm chí cao hơn để có thể nhập về Việt Nam) đối với các thương hiệu đến từ Mỹ. Sử dụng motor từ và công suất lớn hơn (1.5 - 5.0 hp), vòng tua từ 3,000 - 4000 rpm cộng với body nặng (trên dưới 200kg) bằng thép và mặt bàn cưa bằng gang đúc. Vì thế, cabinet saw chay đằm hơn, ít ồn và cắt các loại gỗ cứng cả ngày không vấn đê gì. Diện tích mặt bàn lớn với bề rộng từ 120 - 200cm (có gắn thêm mặt kéo dài), chiều cao cắt tối đa 70-80mm cho phép cưa ngang và xẻ (ripping cpacity là thông số hay được đề cập cho dòng cưa này) tốt hơn. Một điểm đáng lưu ý là đến dòng cưa này, cử cắt góc và thước dọc đã được cải thiện rất nhiều. thước nặng và vững khi khoá lại trên thanh trượt giúp cắt phôi gỗ chính xac và an toàn hơn. Ở dòng cưa này, khả năng hút bui cũng tốt hơn với lỗ thoát bụi rộng (phi 100) phần thân máy và option hút bụi phía trên chụp an toàn cho lưỡi cưa (overarm blade guard). Dòng cưa này vẫn sử dụng lưỡi 10” (255cm) và tương tự portable saw, người dùng có thể mua lưỡi cưa chất lượng tốt để gắn vào thay vì sử dụng lưỡi tiêu chuẩn đi với máy để cải thiện đường cưa.



Grizzly Industrial G0691 10" 3HP (Ảnh: www.grizzly.com)


Nhược điểm của dòng cưa so với portable saw là kích thước lớn hơn đáng kể nên đòi hỏi không gian lớn hơn. Trọng lượng nặng cũng khiến cưa cố định tại vị trí hoặc di chuyển đoạn ngắn xung quanh xưởng nhờ sự hỗ trợ của bánh xe. Đối với dòng cưa này, thay vì sử dụng cử cắt góc nhỏ, khó thao tác, người dùng có thể làm thêm các bộ gá (Jig hoặc Sled) để đẩy phôi trong nhiều trường hợp khác nhau. Tuy nhiên, việc này là khá mất thời gian và phải làm mới sau nhiều lần sử dụng. Một số hãng có option thêm phần bàn trượt trên mặt bàn cưa nhưng vì là option thêm nên chất lượng cắt không được như ở dòng cưa bàn trượt và tốn thêm một khoản chi phí không nhỏ. Tuy diện tích mặt bàn đã lớn hơn rất nhiều so với dòng portable saw, người dùng vẫn rất khó khăn để cắt tấm ván lớn và gần như là không thể đối với ván khổ tiêu chuẩn 122 x 244cm. Để xử lý vấn đề này, người dùng có thể làm thêm mặt bàn cố định phía sau bàn cưa để đỡ phôi trong suốt hành trình nhưng vẫn rất nặng và tốc độ đẩy chậm. Một giải pháp tiện dụng, và đỡ tốn công hơn là đầu tư (tốn thêm tiền) thêm một chiếc máy cưa đĩa (circular saw) và thanh ray dẫn hướng (guide rail) để cắt trên mặt sàn hoặc mặt bàn thao tác. Một số người dùng có thể tự làm cữ bằng gỗ và dùng cảo kẹp để đẩy cưa đĩa, cắt cho thẳng. Tuy nhiên, cách này thường khá tốn thời gian để set up trước khi cắt, dễ bị dịch chuyển trong khi cắt và cữ gỗ thường khó đảm bảo thằng tuyệt đối. Nếu sử dụng thanh ray dẫn hướng của hãng thì máy cưa đĩa và phụ kiện nối máy với thanh ray cũng nên cùng hãng để tránh trường hợp không sử dụng được trơn tru và phải độ chế thêm (incompatible). Các hãng như Makita, Kreg, Festool... hiện đang bán máy và thanh ray phù hợp cho vấn đề này. Một số thương hiệu nổi tiếng của dòng cưa này có thể kể đến như: SawStop, Powermatic, Grizzly, Laguna, Jet, ShopFox...

 

PANEL SAW:

Cuối cùng là dòng panel saw hay còn gọi là cưa bàn trượt, cưa Châu Âu. Đây là dòng cưa lớn nhất chuyên dùng trong xưởng chuyên nghiệp, nhà máy gỗ. Thiết kế đặc trưng bao gồm một bàn cố định gần giống với cabinet saw với kích thước lớn hơn và có bàn đỡ phôi (exention) bên phải. Trong khi bên trái là phần bàn trượt bằng nhôm với thước ngang và giá đỡ phôi phía đầu. Kích thước bề ngang để đặt phôi gỗ lớn lên cưa tối đa lên đến 4m. Bàn trượt dài một số dòng tới 3.2m và chiều dài hành trình gần 7m. Với trọng lượng một số dòng lên tới 700kg, đây là loại cưa tốn nhiều diện tích nhất có thể và thường được đặt tại một vị trí cố định trong xưởng. Việc di chuyển chỉ có thể thực hiện bằng xe nâng.

Kappa 400 x-motion sliding table panel saw (Ảnh: www.felder-group.com)


Bên cạnh đó, động cơ lớn thường ở mức 7.5hp và lắp lưỡi cưa 12" trở lên, các vấn đề gặp phải ở các dòng cưa trước đều được giải quyết ở dòng cưa này:

  • Thân máy nặng cho trải nghiệm cắt rất êm. Máy chạy đằm

  • Hệ thống bàn trượt, bàn đỡ cùng thân máy rộng giúp cắt gỗ lớn, gỗ ván trở nên dễ dàng

  • Thước dọc, thước ngang lớn cùng với các thanh chặn bố trí hợp lý giúp việc cắt và xẻ gỗ hàng loạt, liên tục có năng suất cao

  • Hút bụi 2 nơi với đường ống lớn giúp thu hồi bụi nhanh chóng

  • Tư thế đứng đẩy phôi một bên cùng chiều cao cắt tối đa một số dòng tầm 140mm rất an toàn và tiện lợi


Nhược điểm của dòng cưa này là kích thước lớn và chi phí đầu tư lớn. Máy giá cao và phụ kiện thay thế giá cũng cao. Dao động từ hơn 100,000,000 đối với cưa Đài Loan, Trung Quốc đến gần cả tỷ đối với cưa nhập nguyên máy từ Châu Âu.


Một số thương hiệu nổi tiếng có thể kể đến như: Format 4, Panhans, Hofmann, Martin ...(Tốt nhất, Top of the line), Altendorf, Felder ... (Professional) hoặc Hammer, Robland, Axminster Trade... (Semi-pro).


Trên đây là một số thông tin mà cửa hàng đúc kết từ trải nghiệm thực tế với cả 3 dòng máy và tổng hợp thông tin từ các hãng. Các bạn có thể tham khảo trong quá trình ra quyết định nên mua loại cưa bàn nào phù hợp với nhu cầu của bản thân.


Công Dũng


#cưa_bàn #cưa_bàn_trượt