Post

Cưa tay Nhật, nên mua loại nào?

On 08/23/2021


Trong bài post này, Bán Đồ Mộc sẽ giải thích chung về cưa tay Nhật, các loại thông dụng và cách sử dụng công cụ tuyệt vời, có nguồn gốc từ lâu đời này, trong xử lý gỗ để bạn có thể chọn cho mình một công cụ phù hợp với nhu cầu.



Ảnh: www.my-tools.ie


Đầu tiên, đặc điểm riêng biệt nhất ở cưa tay Nhật đó là các răng cửa hướng về phía phần tay cầm. Khi sử dụng, người dùng sẽ cưa gỗ bằng cách kéo ngược cưa về phía mình. Điều này hoàn toàn ngược lại với thiết kế cưa tay kiểu phương Tây truyền thống (cưa đẩy). Cách cưa kéo này cũng được cho là giúp cho việc cắt gỗ trở nên hiệu quả hơn và để lại nhát cắt rất hẹp, có độ chính xác cao, và mang tính thẩm mỹ hơn. Tuy cách cưa này không cho phép người dùng được mượn lực từ sức nặng cơ thể để đẩy nhát cưa đi mạnh như cưa truyền thống, việc này có thể được khắc phục bằng cánh sử dụng cảo hoặc ê tô để giữ chặt phôi gỗ.


Đặc điểm tiếp theo là lưỡi (blade) cưa tay Nhật thường rất nhẹ và sắc, ít hao mòn qua thời gian do lưỡi cưa mỏng và được gia công từ thép cứng. Thiết kế răng cưa hình tam giác chia làm hai dạng: loại lớn hơn trên lưỡi dùng cho xẻ dọc gỗ (ripping) không có nhiều khác biệt so với cưa truyền thống. Trong khi răng cưa trên lưỡi dùng cho cưa ngang gỗ (cross-cut) có cạnh dài và hình dạng giống lưỡi dao nhỏ. Khi nhìn kỹ, bạn sẽ thấy có không phải một mà tới ba cạnh sắc trên mỗi răng cưa, và các răng này được bố trí so le trên lưỡi. Nếu răng số một có phần cạnh sắc quay sang phải thì răng số hai sẽ quay sang trái và cứ thế. Cách thiết kế này giúp các răng cưa như nhiều mũi dao cực sắc cắt qua thân gỗ ở cả hai bên, trơn tru nhất có thể.



Ảnh: https://z-saw.co.jp/


 

CÁC DẠNG CƯA:


Cưa tay Nhật hay còn gọi là Nokogiri có ba dạng cơ bản. Loại cưa một lưỡi không có phần đỡ lưỡi đằng sau gọi là Kataba. Loại tương tự như Kataba mà có phần sống lưng cứng để đỡ lưỡi đằng sau là Dozuki. Và cuối cùng, loại cưa có hai lưỡi có tên gọi là Ryoba. Trên thực tế, còn có thêm nhiều cách phân loại và biến thể khác nhau nữa cho từng cách xử lý gỗ đặc biệt, nhưng tựu chung đều bắt nguồn từ ba loại cơ bản này.



Ảnh: edit từ www.kumikoforbeginners.com


Ryoba:

Đây là loại cưa với hai loại lưỡi khác nhau ở hai bên. Một dùng cho xẻ dọc gỗ (ripping blade), và một cho cắt ngang (cross cut blade). Công cụ này thích hợp nếu bạn là người mới bắt đầu vì tính đa dụng của nó. Việc sử dụng cưa tay Nhật để cắt thẳng sẽ hơi khó cho người chưa quen vì lưỡi cưa mỏng. Tuy nhiên, cách để cắt được nhanh và chính xác là sử dụng lưỡi cưa cắt nhẹ lần đầu tiên để lấy điểm. Sau đó khi tiếp tục cửa bằng cách kéo mạnh về phía thân mình, qua mạch xẻ này cho đến khi hoàn thiện. Bạn sẽ ngạc nhiên với độ chính xác cũng như độ trơn tru của nhát cắt sau khi hoàn thành.


Ảnh: www.axminster.com


Kataba:

Nếu bạn phải cắt sâu hay cắt ngang một tấm gỗ dài, Kataba là công cụ lý tưởng vì thiết kế một lưỡi chuyên dụng. Sau khi phần lưỡi đi qua thân gỗ, cạnh còn lại của lưỡi dao không có răng sẽ không ảnh hưởng đến nhát cắt. Thêm vào đó, việc không có sống lưng như Dozuki cũng giúp người dùng cắt sâu vào thân gỗ mà không vướng víu gì.



Ảnh: www.woodpeck.com

Một ứng dụng khác khá quen thuộc ở cưa Kataba là dùng để cắt phần dư của mộng xuyên hoặc chốt gỗ sau khi ghép, gọi là Flushcut. Có một dạng cưa thiết kế chỉ dành riêng cho mục đích FlushCut này, với phần lưỡi cưa đặc biệt mỏng và linh hoạt tên gọi tiếng Nhật là Kugihiki. Tuy nhiên, bạn có thể tiết kiệm tiền mua thêm một công cụ ít sử dụng đến bằng cách dùng Kataba và lót một miếng giấy mỏng phía dưới thân lưỡi để tránh hại mặt gỗ.


Dozuki:

Phần lưng cửa lưỡi cưa Dozuki có thêm miếng đỡ lưỡi cứng giúp ổn định lưỡi cưa khi cắt. Có đầy đủ đặc tính tốt đẹp của Kataba như lưỡi mỏng, răng sắc giúp cắt chính xác, lại có sự ổn định từ phần sống lưng cứng, Dozuki là công cụ hoàn hảo cho việc cắt mộng chính xác để ghép gỗ.


Ảnh: www.z-saw.co.jp


Vì răng cưa thường nhỏ và sử dụng chủ yếu để tạo mộng, cưa Dozku đòi hỏi người sử dụng phải có kinh nghiệm và sử dụng cưa thành thục. Với người mới bắt đầu, bạn cần thực hành nhiều trước khi cắt được mộng để ghép gỗ đẹp, vì đây là công việc đòi hòi nhát cắt chính xác. Sự chênh lệch so với thiết kế nhát cắt ban đầu sẽ khiến bạn mất rất nhiều thời gian để chỉnh sửa. Tuy vậy, một khi đã thành thục, Dozuki (có thể cần sử dụng thêm đục loại tốt để hoàn thiện góc, cạnh vuông) gần như là công cụ không thể thay thế cho mục đích đặc biệt này.


 

KÍCH THƯỚC:


Cưa tay Nhật Bản thường có 3 loại kích thước chính:

  • 240mm dùng chung cho mọi mục đích (loại phổ biến nhất)

  • 210mm dùng cho chi tiết nhỏ, và

  • 270mm dùng cho nội thất lớn.

 

ƯU NHƯỢC ĐIỂM CỦA CƯA TAY NHẬT:


Ưu điểm

  • Không cần dùng nhiều lực khi cưa

  • Thời gian cắt nhanh hơn so với cưa truyền thống

  • Lưỡi cưa mỏng giúp người dùng sử dụng linh hoạt trong nhiều trường hợp

  • Nhát cắt mỏng mang lại tính thẩm mỹ cao hơn

  • Lưỡi dao có thể thay được giúp loại bỏ việc mài và phục hồi lưỡi hư hại, mất nhiều thời gian

  • Cán cưa dài, tay nắm chặt cho phép cầm hai tay nếu cần thiết

  • Trọng lượng nhẹ giúp thao tác dễ dàng, đỡ tốn sức

Nhược điểm

  • Lưỡi cưa dùng cho cắt ngang dễ bị hư nếu dùng sai cách hoặc vô tình va chạm với vật cứng

  • Lưỡi cưa đã hư sẽ không thể mài mà phải thay lưỡi mới


Hoàng Minh


#cưa_Nhật #cưa_tay_Nhật